Ο Περικλής απευθυνόμενος στους Αθηναίους λέει: «Είμαστε οι μόνοι στους οποίους ο προβληματισμός δεν αναστέλλει τη δράση. » Και προσθέτει: «Οι άλλοι είτε δεν σκέφτονται και είναι απερίσκεπτοι, κάνουν παραλογισμούς, είτε σκεπτόμενοι δεν καταφέρνουν να κάνουν τίποτα γιατί λένε στον εαυτό τους, υπάρχει ο λόγος και υπάρχει ο αντίθετος λόγος. »
Αντιμέτωποι με την πρόκληση του να ζούμε σε έναν τόπο μαγικό αλλά με αυξημένη επικινδυνότητα λόγο του γεωλογικού υποβάθρου, θα σταθούμε στο ύψος των Αθηναίων ή θα κατρακυλήσουμε προς τον σκεπτικισμό και την ανευθυνότητα, αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα.
Ο Κος Λέκκας, πρόεδρος του ΟΑΣΠ είπε ότι το θέμα δεν είναι μόνο οι κατολισθήσεις ή οι υποδομές αλλά είναι «όλα αυτά τα θέματα τα οποία ουσιαστικά κρύβαμε κάτω από το χαλί τα τελευταία 25 χρόνια.»
Οι σκεπτικιστές καταλαβαίνουν την πρόκληση αλλά σου λέει και η σαιζόν και η αρνητική διαφήμιση.. μήπως είναι καλύτερα να μην μιλάμε και πολύ για το θέμα, μπορεί στο κάτω κάτω να είμαστε και τυχεροί και να την γλυτώσουμε.
Για τους ανεύθυνους δεν τίθεται καν θέμα. Ή μάλλον το θέμα είναι να σωθεί η Σαντορίνη από τη δυσφήμιση, για να σωθεί η σαιζόν. Τώρα εάν πάρουμε και κανένα στο λαιμό μας, έτσι είναι αυτά, αυτή είναι η κοινωνία.
Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές κοινωνίες όπου η κοινωνία και η κοινωνικοποίηση έθετε αυστηρά όρια στις επιθυμίες αλλά και την ελευθερία που έχει κάποιος, οι δικές μας κοινωνίες χαρακτηρίζονται από μία επιθυμία χωρίς περιορισμούς. Από μία οπτική μπορείς να πεις ότι αυτό είναι ένα κεκτημένο ελευθερίας, ταυτόχρονα όμως τίθεται και το πολύ μεγάλο θέμα του πως οριοθετούμε ατομικά και συλλογικά αυτή την ελευθερία. Η καπιταλιστική κοινωνία είναι μια κοινωνία που τρέχει προς την καταστροφή, από κάθε άποψη, γιατί δεν ξέρει πώς να περιοριστεί. Και μια πραγματικά ελεύθερη κοινωνία, μια αυτόνομη κοινωνία, πρέπει να ξέρει πώς να περιορίζεται, να ξέρει ότι υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε να κάνουμε ή που δεν πρέπει καν να προσπαθήσουμε να κάνουμε ή που δεν πρέπει να επιθυμούμε.
Ζούμε σε ένα τόπο μαγικό, ένα πραγματικό θαύμα της φύσης, τη Σαντορίνη μας, και δυστυχώς την καταστρέφουμε. Γιατί? Γιατί η κεντρική κυβέρνηση την βλέπει μόνο σαν εισόδημα της αρπακτής και εμείς είμαστε κατά πλειοψηφία σκεπτικιστές με ολίγους ανεύθυνους οι οποίοι είναι δυσανάλογα επικίνδυνοι. Τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά εάν ήμασταν σαν τους Αθηναίους και στοχαζόμενοι εποικοδομητικά προτάσσαμε κάτι διαφορετικό, κάτι όμορφο. Θα μπορούσαμε για παράδειγμα αντί για μάνατζερ να ήμασταν οι κηπουροί αυτού του ωραίου κήπου. Να το καλλιεργούσαμε και να το φροντίζαμε με αγάπη και σεβασμό, να βρίσκαμε τη ζωή μας και τον εαυτό μας σε αυτή την ωραία σχέση.
Η ελευθερία είναι πολύ δύσκολη. Ο άνθρωπος είναι ένα τεμπέλικο ζώο. Υπάρχει μια υπέροχη φράση από τον Θουκυδίδη: «Πρέπει να επιλέξουμε: να ξεκουραστούμε ή να είμαστε ελεύθεροι. » Και ο Περικλής λέει στους Αθηναίους: «Αν θέλετε να είστε ελεύθεροι, πρέπει να εργαστείτε. » Δεν μπορείς να ησυχάσεις. Δεν μπορείς να κάθεσαι μπροστά στην τηλεόραση. Δεν είσαι ελεύθερος όταν είσαι μπροστά στην τηλεόραση. Νομίζεις ότι είσαι ελεύθερος κάνοντας zapping αλλά είναι μια ψεύτικη ελευθερία. Η ελευθερία είναι δραστηριότητα. Και η ελευθερία είναι μια δραστηριότητα που ταυτόχρονα περιορίζει τον εαυτό της, δηλαδή ξέρει ότι μπορεί να κάνει τα πάντα, αλλά ότι δεν χρειάζεται να κάνει τα πάντα. Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση της Δημοκρατίας και της ελευθερίας.
Εμπνευσμένο από τον Κορνήλιο Καστοριάδη και το βιβλίο Η άνοδος της ασημαντότητας (Εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα 2000)
Ατενίζω 